4 Μαρτίου 2025

Πόσο μεγάλη είναι η «φούσκα» στο χρηματιστήριο των ΗΠΑ

Financial Times / 
Stephanie Stacey και Mari Novik

Το απίστευτο ράλι της Wall Street οδήγησε στο να αντιπροσωπεύει τα δυο τρίτα της παγκόσμιας αγοράς. Τι διδάσκουν προηγούμενα επεισόδια «φούσκας». Οι αποτιμήσεις και πόσο τελικά... magnificent είναι οι «Magnificent Seven».

Το τεράστιο ράλι των αμερικανικών μετοχών από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση σημαίνει ότι αντιπροσωπεύουν σχεδόν τα δύο τρίτα της παγκόσμιας επενδυτικής αγοράς, εγείροντας ανησυχίες για το εάν μια τέτοια επίδοση δημιουργεί υπερβολικό κίνδυνο για τα χαρτοφυλάκια των επενδυτών.

Η Wall Street έχει τρέξει μπροστά από τις άλλες αγορές την τελευταία μιάμιση δεκαετία, ωθούμενη σε μεγάλο βαθμό από το ράλι στον τομέα της τεχνολογίας -και ιδιαίτερα τις εταιρείες που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη- που τώρα αξίζουν σχεδόν όσο όλες οι μετοχές στην Ευρώπη μαζί.

Ωστόσο, μια πρόσφατη υποχώρηση των μετοχών τεχνολογίας υπογράμμισε την αυξανόμενη νευρικότητα γύρω από την εκτίναξη των αποτιμήσεων σε μια αγορά που καταπίνει ένα ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο στην κατανομή χαρτοφυλακίου των επενδυτών ανά των κόσμο.

«Εάν διαθέτετε έναν παγκόσμιο ιχνηλάτη τοποθετήσεων, εξ ορισμού τα δύο τρίτα είναι οι ΗΠΑ, και πολλά από αυτά είναι συγκεκριμένα στη Silicon Valley», δήλωσε ο Paul Marsh, καθηγητής οικονομικών στο London Business School που έχει αφιερώσει τα τελευταία 25 χρόνια παρακολουθώντας τις μακροπρόθεσμες αποδόσεις των επενδύσεων. «Αυτό σημαίνει ότι είστε πολύ ευάλωτοι σε αυτό το τεράστιο στοίχημα στην τεχνητή νοημοσύνη».

Οι σταθερές αποδόσεις βοήθησαν το αμερικανικό χρηματιστήριο να αυξηθεί σε μέγεθος από το 2010, με το μερίδιο της χώρας στην παγκόσμια κεφαλαιοποίηση να αυξάνεται από περίπου 40% μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση σε περισσότερο από 64% έως το 2025.

Οι ΗΠΑ κατείχαν τον τίτλο του μεγαλύτερου χρηματιστηρίου στον κόσμο για μεγάλο μέρος του περασμένου αιώνα, έχοντας προσπεράσει αυτή του Ηνωμένου Βασιλείου —της κυρίαρχης αγοράς κατά τον 19ο αιώνα— στις αρχές του 1900. Μέχρι την κορύφωση στα τέλη της δεκαετίας του 1960, οι ΗΠΑ αποτελούσαν περισσότερο από το 70% της παγκόσμιας επενδυτικής αγοράς, σύμφωνα με την UBS Global Investment Returns Yearbook.

Αυτή η κορύφωση στηρίχθηκε στην ακμάζουσα μεταπολεμική οικονομία της Αμερικής, αλλά και στη σχετική έλλειψη ανταγωνισμού: οι περισσότερες από τις σημερινές «αναδυόμενες αγορές» δεν είχαν ακόμη αναπτύξει σημαντικά χρηματιστήρια.

Όμως το παγκόσμιο κραχ του 1973-74 έπληξε ιδιαίτερα τις ΗΠΑ. Οι μετοχές της Wall Street δεν επέστρεψαν στο υψηλότερο επίπεδο της δεκαετίας του 1960 για περισσότερα από 20 χρόνια, σύμφωνα με τον καθηγητή Τραπεζών και Χρηματοοικονομικών του Πανεπιστημίου Brunel, E Philip Davis.

Αυτή η πτώση επέτρεψε να εμφανιστεί ένας νέος παγκόσμιος ηγέτης, έστω και για λίγο: η Ιαπωνία έγινε η μόνη χώρα τον περασμένο αιώνα που ξεπέρασε τις ΗΠΑ ως το μεγαλύτερο χρηματιστήριο στον κόσμο. Η αλλαγή προέκυψε στο απόγειο της ιαπωνικής φούσκας στις τιμές των περιουσιακών στοιχείων στα τέλη της δεκαετίας του 1980, η οποία αργότερα έσκασε.

Το τέλος αυτής της κερδοσκοπικής μανίας άφησε τους ξένους και εγχώριους επενδυτές βαθιά προβληματισμένους για την αγορά μετοχών της Ιαπωνίας και η οικονομία της παρέμενε στάσιμη για δεκαετίες. Μόλις πέρυσι ο δείκτης αναφοράς Nikkei 225 ξεπέρασε την κορυφή που είχε φτάσει στην εποχή της φούσκας.

«Κάθε τόσο, τα οικονομικά ξεφεύγουν από τις ράγες και αυτό συνέβη στην Ιαπωνία. Οι άνθρωποι γίνονται υπερβολικά ενθουσιώδεις, όλοι αισθάνονται πλούσιοι, αλλά μετά αποδεικνύεται ότι είναι ένα σπίτι από τραπουλόχαρτα», είπε ο Richard Sylla, ομότιμος καθηγητής οικονομικών στο NYU Stern School of Business.

Οι παραλληλισμοί μεταξύ του σημερινού χρηματιστηρίου και αυτών των ιστορικών κραχ κάνουν ορισμένους επενδυτές να ανησυχούν...

Ο δείκτης S&P 500 έχει προσφέρει μέσες ετήσιες αποδόσεις περίπου 14% από το 2010, ξεπερνώντας όλους τους άλλους σημαντικούς εθνικούς δείκτες. Αυτή η απόδοση ενισχύθηκε από κέρδη άνω του 20% τόσο το 2023, όσο και το 2024, καθώς ο ενθουσιασμός για την τεχνητή νοημοσύνη ώθησε τις μετοχές της τεχνολογίας megacap που ήταν εισηγμένες στις ΗΠΑ, όπως η Nvidia, σε υψηλά επίπεδα. Η αρχή του 2025 έχει φέρει μια σπάνια περίοδο χαμηλών επιδόσεων της Wall Street, καθώς οι σχετικά «μη αγαπημένες» ευρωπαϊκές αγορές κινούνται υψηλότερα.

Η κυριαρχία των ΗΠΑ είναι επίσης συνέπεια της επιλογής ξένων εταιρειών, ιδίως στον τομέα της τεχνολογίας, να εισαχθούν στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης σε αναζήτηση υψηλότερων αποτιμήσεων. Ορισμένοι επενδυτές υποστηρίζουν ότι αυτή η τάση έχει φέρει πολλές από τις καλύτερες εταιρείες του κόσμου στις ΗΠΑ και θα κάνει την αγορά πιο ανθεκτική σε μια οικονομική ύφεση...

Αλλά, για άλλους, δεν είναι μόνο ο μεγάλος ρόλος της αμερικανικής αγοράς αλλά και η συγκέντρωσή της σε έναν μικρό αριθμό μετοχών που ταράζει τα νεύρα...

Ο όμιλος των γιγαντιαίων μετοχών τεχνολογίας Magnificent Seven — Apple, Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft, Nvidia και Tesla — κατέχουν σχεδόν το ένα τρίτο της κεφαλαιοποίησης του S&P 500 των 51,8 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ η κυκλικά προσαρμοσμένη αναλογία τιμής προς κέρδη του δείκτη, ένα μέτρο αποτίμησης, πλησιάζει το υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2000.

«Οι περίοδοι όπου αρχίζουν να σχηματίζονται φούσκες έρχονται και παρέρχονται. Και είμαστε σε μια φούσκα σήμερα στις ΗΠΑ και μια φούσκα στον κόσμο της τεχνολογίας», δήλωσε ο Sløk.

Οι αισιόδοξοι επενδυτές υποστηρίζουν ότι η ισχυρή αύξηση των κερδών των Big Tech και η δυνατότητα της τεχνητής νοημοσύνης να τονώσει την παραγωγικότητα δικαιολογούν τις υψηλές αποτιμήσεις πολλών από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου. Οι απαισιόδοξοι σχολιαστές, εν τω μεταξύ, κάνουν συγκρίσεις μεταξύ της σημερινής αγοράς και της φούσκας dotcom που έσκασε στις αρχές της χιλιετίας.

Η εμπιστοσύνη των επενδυτών κλονίστηκε τον Ιανουάριο, όταν η κινεζική DeepSeek αποκάλυψε πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης που προφανώς επιτεύχθηκε χρησιμοποιώντας πολύ λιγότερη υπολογιστική ισχύ από ό,τι οι αμερικανικοί τεχνολογικοί όμιλοι, θέτοντας αμφιβολίες για την ανάγκη να γίνονται οι τεράστιες κεφαλαιουχικές δαπάνες που πραγματοποιούν οι Magnificent Seven.

Αυτόν τον μήνα, νέα αναταραχή έπληξε τον τομέα της τεχνολογίας, τραβώντας την αγορά των ΗΠΑ ελαφρώς πίσω από τα υψηλά όλων των εποχών.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ένας κλάδος κυριαχεί στη Wall Street. Στη δεκαετία του 1800, η πείνα των σιδηροδρομικών εταιρειών για επενδύσεις έπαιξε κεντρικό ρόλο στην πρώιμη ανάπτυξη του αμερικανικού χρηματιστηρίου. Μέχρι το 1900, αντιπροσώπευαν περισσότερο από το 60% της αγοραίας αξίας. «Η τεχνητή νοημοσύνη είναι το κύμα του μέλλοντος αυτή τη στιγμή, αλλά πριν από εκατό χρόνια το κύμα του μέλλοντος ήταν οι σιδηροδρομικές εταιρείες. Μετά είχαμε ένα κύμα από όλους που αγόραζαν εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας», είπε ο Stern's Sylla...

Ακόμα κι έτσι, η σημερινή κυριαρχία της τεχνολογίας - και η κυριαρχία των ΗΠΑ - έχει αφήσει πολλούς επενδυτές να ανησυχούν επειδή ακόμη και ένα χαρτοφυλάκιο που παρακολουθεί μια ευρεία διασπορά παγκόσμιων μετοχών τους αφήνει με πάρα πολλά αυγά σε ένα καλάθι.

«Το συμπέρασμα είναι ότι αν ανοίξω τη πρώτη σελίδα στο βιβλίο χρηματοοικονομικών μου, λέει ότι πρέπει να διαφοροποιήσω», είπε ο Sløk. «Οι άνθρωποι κοιτάζουν τις θέσεις τους... και θέτουν ένα πολύ, πολύ θεμελιώδες ερώτημα, δηλαδή: «Είμαι διαφοροποιημένος;» Και η απάντηση σήμερα σε αυτή την ερώτηση είναι ένα πολύ, πολύ σαφές όχι».

Πηγή: euro2day.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου